Tarım
Tarım
sektörü bitkisel üretim, hayvancılık, su ürünleri ve ormancılık olmak üzere
dört ana başlık altında ele alınır. Toplam yüzölçümünün % 56,2'si dik,
%23,8'i orta eğimli, %14,1'i sarp, %5,9'u düz bir konuma sahiptir. Tarımsal
amaçlı kullanılabilir arazinin içerisindeki payı %15,17'dir. Ancak bu alanın
tamamı bölge çiftçileri tarafından kullanılmamaktadır. Kullanılabilir
alanların %38'i sulu, %62'si ise kuru tarım arazisidir. Hınıs 'da işlemeli
tarıma açık toprakların yüzölçümünün %2,29'unu oluşturan I. Sınıf, %6,2'sini
oluşturan II. Sınıf, %7,1'ini oluşturan III. Sınıf arazi mevcuttur. Hınıs
'da üretilen tarla ürünlerinin verimlilikleri açısından yapılan sıralamada
tahıl, yağlı tohumlar ve yumru bitkilerde Erzurum ortalamasının altındadır.
Hınıs’ da tarım gittikçe önemini kaybetmektedir. Bölge çiftçisi Yonca,
Korunga ve Fiğ gibi yem bitkileri ziraatine yönelmektedir. Bunun dışında
Patates, Ayçiçeği, Lahana ve Şalgam yetiştirilmektedir.
Hayvancılık
Hayvancılık sektörü açısından oldukça uygun bir altyapı mevcuttur.
Yüzölçümünün %37'si çayır ve meralarla kaplıdır. Bu özelliği ile Hınıs
Erzurum’ da üst sıralarda yer almaktadır. Hayvancılık potansiyeli açısından
ilçe çok verimli olmasına rağmen bu konuda bir gelişme kaydedememiştir. İlçe
ve köylerinde yerli ırk yaklaşık 100.000 civarında büyükbaş yaklaşık 400.000
baş civarında küçük baş hayvan 200.000 civarındada kümes hayvanı bulunur.
Vatandaş geçimini hayvancılıktan sağlar, zirai ekim ihtiyaçlar için yapılır.
Etkili arazi azdır. Hınıs ilçesinde özellikle dış illerden gelerek arıcılık
yapan kişi sayısında her yıl önemli bir artış gözlenmektedir. Ortalama
180-200 ton-yıl bal üretilmektedir. İlçe arıcılık için çok uygun tabiat
şartları ve bitki örtüsüne sahiptir.
Ticaret
Bölgedeki ekonomik unsurun temelini tarım ve hayvancılık teşkil etmektedir.
Bu sebeple zirai ve hayvansal ürünler ticaretin ana unsurunu
oluşturmaktadır. Ticaret hayatı asker, memur ve öğrencilerden müteşekkil
kalabalık bir nüfusun teşkilleri üzerine kurulmuştur.
Hınıs ilçesinde 1980-2000 döneminde, çalışma
çağındaki nüfus olarak kabul edilen, 12 ve daha yukarı yaştaki nüfus toplam
nüfustan hızlı bir artış göstermiştir. Bu dönemde 12 ve daha yukarı yaştaki
nüfusun yıllık artış hızı %o13,7 iken, işgücündeki nüfusun yıllık artış hızı
%0-1 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde işgücü nüfusundaki azalma tamamen
kadın işgücü nüfusundaki azalmadan kaynaklanmıştır.
Hınıs ilçesinde işgücüne katılma oranı 1980-2000 döneminde azalma eğilimi
göstermiştir. Erkek nüfusun işgücüne katılma oranı kadın nüfusun işgücüne
katılma oranından daha yüksektir. 1980 yılında erkeklerin işgücüne katılma
oranı %82,3 iken, 2000 yılında bu oran %64,7'ye düşmüştür. Buna karşılık
aynı dönemde kadınlarda işgücüne katılma oranı %57,8'den, %39,6'ya
düşmüştür.
Hınıs ilçesinde istihdam edilenlerin sayısı özellikle 1980-2000 dönemi ile
2001 yılında patlak veren ekonomik krizden sonra azalmıştır. 1980-2000
döneminde istihdamın sektörel yapısında bazı değişimler olmuştur. Bu dönem
içinde en yüksek paya sahip olan tarım sektöründe istihdam edilenlerin payı
devamlı olarak azalmıştır. Tarımdan sonra en yüksek paya sahip hizmet
sektöründe ise sürekli bir artış görülmüştür. İnşaat sektörünün payı son beş
yıllık dönemde artarken, sanayi sektöründe önemli bir değişiklik olmamıştır.
1980-2002 döneminde hizmet sektöründe istihdam edilen nüfus %39,6, inşaat
sektöründe istihdam edilen nüfus %16,1 oranında artarken, tarım sektöründe
istihdam edilen nüfus %22,2, sanayi sektöründe istihdam edilen nüfus ise %13
oranında azalmıştır.
1980-2002 döneminde istihdam edilenlerin sektörel dağılımı cinsiyete göre
farklılık göstermektedir. Her iki cinsiyette de hizmet sektörünün payında
sürekli artış görülmektedir. Buna karşılık her iki cinsiyette de tarım
sektöründe çalışanların oranı devamlı olarak düşmüştür. İstihdam edilen
kadınların %91,9'u, erkeklerin ise %44,5'i hizmet sektöründe yoğun olarak
çalışmaktadır.
1980-2002 döneminde ücretli ve işveren olarak çalışanların oranında da artış
görülmektedir. Bu durum her iki cinsiyette de görülmesine karşın ücretli
olarak çalışan kadınların oranındaki artış erkeklere göre daha fazladır.
Ücretsiz aile işçisi olarak çalışanların oranında her iki cinsiyette de
azalma görülürken, kendi hesabına çalışan kadın nüfus oranında artış, erkek
nüfus oranında azalma görülmektedir. 2002 yılında çalışanların %44,9'u
ücretsiz aile işçisi, %31,6'sı ücretli ve %21,9'u kendi hesabına çalışırken,
%1,6'sı işveren olarak çalışmaktadır. Çalışanların işteki durumuna göre
dağılımı cinsiyetler arasında farklılıklar göstermektedir. Kadınların
%85,8'i ücretsiz aile işçisi olarak çalışmakta iken, ücretli olarak çalışan
erkeklerin oranı kadınların oranından daha yüksektir.
Uluslar arası tanımlar esas alınarak yapılan araştırmalarda Hınıs
ilçesindeki işsizlik oranı %9,1'dir. Ayrıca Hınıs ilçesinde işgücüne dahil
olmayan nüfusun çalışabilir yaştaki nüfus içindeki oranı sürekli
artmaktadır. İşgücüne dahil olmayan nüfusun yıllık artış hızı %o37,8'dir. Bu
oran erkek nüfus için %o49,1, kadın nüfus için ise %032'dir. Halen işgücüne
dahil olmayan nüfusun %62'sini kadın nüfus oluşturmaktadır.