|
Hınıs Kalesi; İlçedeki Hınıs deresinin batısında bulunmaktadır. Kesin
yapılış tarihi bilinmeyen kalenin kuruluşu, Evliya Çelebi’ ye göre Akkoyunlu
Hükümdarı Uzun Hasan’ ın amcasına dayanır. Yavuz Sultan Selim ve Kanuni
Sultan Süleyman dönemlerinde kale onarılarak tahkim edilmiştir. Yüksek bir
noktada sarp kayalıklarla çevrilmiş olan kalenin içerisinde cami, han ve
hamamın bulunduğuna dair görüşler bulunmaktadır. Ancak bunlardan hiç birisi
günümüze ulaşmamıştır.
Ulu (Alaaddin bey) camii ; Hınıs ilçe merkezinde bulunan cami, 1735 yılında
Muş beylerinden Alaaddin bey tarafından yaptırılmıştır. Kare planlı olan
cami dokuz küçük kümbeyle örtülüdür.
Diğer önemli yapıtlar arasında; Toprakkale, Zirnak Kalesi, Zirnak Kümbeti,
Erence Köyü Seyyit Ömer Halil Türbesi sayılabilir. Fakat söz konusu eserler
ile ilgili mevcut hiçbir bilgi bulunmamakla birlikte söz konusu eserlerin
bulunduğu yerlerde şu an saadece taş yığınları mevcuttur.
Hınıs ilçesinin kuruluş tarihçesi hakkında kesin bir bilgiye
rastlanılmamaktadır. İlçenin tarihi hakkındaki malümat Halilçavuş bucağına
bağlı Göller köyünden (Rüştü KÜRÜK) isimli şahsın kitapları arasında çıkan “
Mevcut Konusu Naci“ adlı eserden alınmıştır. Öğrenildiğine göre Hınıs ilçesi
m.ö. 1400 yıllarında bir Ermeni Beyliği iken zapt edilmiştir. Uzun süre
İranlıların egemenliğinde kalan Hınıs Bizanslıların eline geçmiş ve 1071
yılında Selçuklu Hükümdarı Alparslan’ ın Malazgirt zaferi ile Selçukluların
idaresine geçmiştir.
Anadolu
Selçukluların son zamanlarında İranlılar Hınıs’ ı ikinci kez elegeçirmişler
bu devrede İranlılar tarafından Hınıs Kalesi yapılmıştır. Osmanlı
İmparatorluğunun yükselme devrinde İranlılardan alınmıştır. Osmanlı
imparatorluğu devrinde iki defa Mutasarıflıkla idare edilmiştir. İlçe
hakkında başkaca bir bilgi kayıtlarda mevcut değildir.
Saltuklu, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde o çevrenin en önemli yerleşim
merkezi Hınıs'tır. İlçede bulunan önemli eserler şunlardır. Hınıs kalesi,
Kalecik Camii, Toprakkale, Zirnak kalesi, Zirnak kümbeti Hınıs ulu Camii,
Erence Köyü Seyyit Ömer Halil Türbesi.
Hınıs Şehrinin eski yeri bugün parçalanmış bir vadi görünümündeki derenin
batısında yer alan kaledir. Evliya Çelebi'ye göre kale Akkoyunlu Hükümdarı
Uzunu Hasan'ın amcası tarafından kurulmuştur. Kalede 7 camii bir han bir
hamam bulunduğunu da yine Evliya Çelebi'den öğreniyoruz.
|
.jpg)
